این مطلب با کمک هوش مصنوعی، تهیه و بخشهایی از آن هم، توسط اینجانب، ویرایش شده است.
ابتدا توجه کنیم که این چهار کلمه با هم مترادف نیستند. تفاوت اصلی آنها در “هدف از انجام فعالیت” و “روش رسیدن به نتیجه” است.
| واژه | معنای معمول | سوال اصلی |
| Check | بررسی کردن / چک کردن | آیا وضعیت یا نتیجه، درست است؟ |
| Test | آزمایش کردن | آیا با انجام یک آزمون مشخص، ویژگی مورد نظر، اثبات میشود؟ |
| Examine | دقیق بررسی کردن / معاینه کردن | با بررسی دقیق، چه چیزی درباره وضعیت موجود، میتوانم بفهمم؟ |
| Control | کنترل کردن / تحت کنترل قراردادن | چگونه شرایط را هدایت یا حفظ کنم تا نتیجه مطلوب، حاصل شود؟ |
لغت Check معمولاً زمانی استفاده میشود که میخواهیم بررسی کنیم که چیزی با یک معیار، انتظار یا وضعیت مشخص، مطابقت دارد یا خیر. مثلاً :
Check whether the purchase order contains all required information
یعنی بررسی کن آیا PO تمام اطلاعات لازم را دارد یا خیر. در اینجا، الزاماً هیچ آزمایشی انجام نمیدهیم. ممکن است فقط یک بازبینی مستندات باشد. در این مثال، کارشناس خرید، مدرک PO را باز میکند و بررسی میکند:
- مشخصات فنی، وجود دارد؟
- مقدار، مشخص است؟
- تاریخ تحویل، مشخص است؟
- الزامات بازرسی، مشخص شده؟
- تأمین کننده، مجاز است؟
این Check است.
در مورد لغت Test ، وضعیت کمی متفاوت است. Test یعنی یک روش یا آزمون مشخص را انجام دهیم تا یک ویژگی یا عملکرد را تعیین کنیم. بطور مثال:
Test the pressure vessel at 1.5 times the design pressure
اینجا دیگر صرفاً “بررسی” نمیکنیم. مثلاً No leakage<<< 15MPa<<< Test
بنابراین، Test معمولاً تولید Evidence از طریق یک آزمون است.
در رابطه با لغت Examine ، کار عمیقتر از Check است ولی الزاماً Test نیست. یعنی چیزی را با دقت بررسی کنیم تا وضعیت، ویژگی یا مشکل احتمالی آن را مشخص کنیم. مثلاً:
Examine the component for signs of damage
یعنی قطعه را از نظر علائم آسیبدیدگی به دقت بررسی کنید. ممکن است با:
- مشاهده
- بررسی ظاهری
- مطالعه
- مقایسه
- بررسی جزئیات
انجام شود. اما، الزاماً Test انجام نشده است.
و در آخر، لغت Control اساساً یک “فعالیت برای بررسی” نیست. بلکه یک مفهوم مدیریتی / عملیاتی برای تحت کنترل نگهداشتن یک فرآیند یا وضعت است. مثلاً:
Control of externally provided processes, products and services
یعنی سازمان باید ترتیبات لازم را ایجاد کند تا فرآیندها، محصولات و خدمات تأمین شده از خارج، تحت کنترل باشند. بنابراین Control میتواند شامل مجموعهای از فعالیتها باشد:
Specification>> Supplier Evaluation >> PO >> Inspection >> Acceptance >> Monitring